Trường Bộ Kinh - Dìgha Nikàya
Giảng Sư; TT Pháp Tân
GIÁO TRÌNH TRƯỜNG BỘ KINH
HƯỚNG DẪN BÀI HỌC NGÀY 25/8/2018
10. Kinh Subha (Tu-bà)
ĐẠI Ý
Sau khi Đức Phật viên tịch không lâu, tôn giả Ananda trở về chùa Kỳ Viên thành Savatthi. Lúc bấy giờ thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta diện kiến tôn giả và hỏi về con đường tu tập mà Đức Phật đã truyền dạy. Trong tư cách là một thị giả lâu năm của Đức Thế Tôn và là một bậc lão thông giáo điển Ngài Ananda đã trình bày hành trình giác ngộ giải thoát theo lời Phật dạy.
Con đường tam học được tôn giả mô tả qua ba thuật ngữ “thánh giới uẩn -ariyo sīlakkhandho, thánh định uẩn -ariyo samādhikkhandho, thánh định uẩn - ariyo paññākkhandho. Ba pháp nầy đã được trình bày giống như trong kinh Sa Môn Quả.
Thánh giới uẩn bao gồm những họcpháp do đấng Như Lai,vị A-la-hán. Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ban hành mà hàng thinh văn đệ tủ tuân thủ.
Nghe lời trình bày của Tôn giả , thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta tán thán:- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ānanda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ānanda, Thánh giới uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả Ānanda, tôi không thấy Thánh giới uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Tôn giả Ānanda, và nếu những Sa-môn, Bà-la-môn khác có thấy Thánh uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa mãn với pháp ấy: “Hành trì như vậy là đầy đủ, chứng đạt như vậy là đầy đủ. Ðó là mục đích Sa-môn hạnh của chúng tôi, không có gì cao thượng hơn cần phải hành trì nữa!”
Nhưng Tôn giả Ānanda còn nói: “Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì”.
Rồi Ngài dạy về thánh định uẩn là sự tu tập các thiền chứng khiến nội tâm thật sự an tịnh. Một lần nữa sau khi nghe song Todeyya lại tán thán điều đó là cực phẩm vi diệu. Tôn giả lại nói rõ “Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì”.
Sau cùng Ngài dạy về thánh tuệ uẩn. Là sự liễu ngộ tứ đế y cứ trên tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến dễ sử dụng, vững chắc, bình thản của định uẩn.
Todeyya nghe xong quy y Tam Bảo.
Những điểm quan trọng:
Con đường giới định tuệ là hành trình giác ngộ giải thoát do chính Đức Phật giác ngộ và truyền dạy
Giới làm cơ sở cho định, định làm cơ sở cho tuệ.
Giới uẩn mô tả trong kinh Sa Mô Quả có nhiều điểm sai biệt với Tạng Luật vì đây thuộc cơ sở của Pháp hành
Cho dù mỗi giai đoạn đề có những đặc điểm cao siêu nhưng phải thành tựu tuệ giải thoát mới xem là viên mãn
HƯỚNG DẪN BÀI HỌC NGÀY 25/8/2018
10. Kinh Subha (Tu-bà)
ĐẠI Ý
Sau khi Đức Phật viên tịch không lâu, tôn giả Ananda trở về chùa Kỳ Viên thành Savatthi. Lúc bấy giờ thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta diện kiến tôn giả và hỏi về con đường tu tập mà Đức Phật đã truyền dạy. Trong tư cách là một thị giả lâu năm của Đức Thế Tôn và là một bậc lão thông giáo điển Ngài Ananda đã trình bày hành trình giác ngộ giải thoát theo lời Phật dạy.
Con đường tam học được tôn giả mô tả qua ba thuật ngữ “thánh giới uẩn -ariyo sīlakkhandho, thánh định uẩn -ariyo samādhikkhandho, thánh định uẩn - ariyo paññākkhandho. Ba pháp nầy đã được trình bày giống như trong kinh Sa Môn Quả.
Thánh giới uẩn bao gồm những họcpháp do đấng Như Lai,vị A-la-hán. Chánh Ðẳng Giác xuất hiện ban hành mà hàng thinh văn đệ tủ tuân thủ.
Nghe lời trình bày của Tôn giả , thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta tán thán:- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ānanda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ānanda, Thánh giới uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả Ānanda, tôi không thấy Thánh giới uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Tôn giả Ānanda, và nếu những Sa-môn, Bà-la-môn khác có thấy Thánh uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa mãn với pháp ấy: “Hành trì như vậy là đầy đủ, chứng đạt như vậy là đầy đủ. Ðó là mục đích Sa-môn hạnh của chúng tôi, không có gì cao thượng hơn cần phải hành trì nữa!”
Nhưng Tôn giả Ānanda còn nói: “Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì”.
Rồi Ngài dạy về thánh định uẩn là sự tu tập các thiền chứng khiến nội tâm thật sự an tịnh. Một lần nữa sau khi nghe song Todeyya lại tán thán điều đó là cực phẩm vi diệu. Tôn giả lại nói rõ “Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì”.
Sau cùng Ngài dạy về thánh tuệ uẩn. Là sự liễu ngộ tứ đế y cứ trên tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến dễ sử dụng, vững chắc, bình thản của định uẩn.
Todeyya nghe xong quy y Tam Bảo.
Những điểm quan trọng:
Con đường giới định tuệ là hành trình giác ngộ giải thoát do chính Đức Phật giác ngộ và truyền dạy
Giới làm cơ sở cho định, định làm cơ sở cho tuệ.
Giới uẩn mô tả trong kinh Sa Mô Quả có nhiều điểm sai biệt với Tạng Luật vì đây thuộc cơ sở của Pháp hành
Cho dù mỗi giai đoạn đề có những đặc điểm cao siêu nhưng phải thành tựu tuệ giải thoát mới xem là viên mãn
10. Kinh Subha (Tu-bà)
(Subha sutta)
Tụng phẩm I
1. Như vậy tôi nghe. Một thời, Ðại đức Ananda ở tại Sàvatthi (Xá-vệ), tại rừng Jetavana (Kỳ-đà), vườn ông Anàthapindika (Cấp Cô Ðộc), sau khi đức Thế Tôn nhập diệt không bao lâu. Lúc bây giờ thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta ở tại Sàvatthi vì một vài công việc.
2. Rồi thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta gọi một thanh niên Bà-la-môn khác:
- Này thanh niên Bà-la-môn, hãy đi đến chỗ Sa-môn Ananda ở, thay mặt ta hỏi thăm Sa-môn Ananda có ít bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn: "Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Tôn giả Ananda có ít bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn", và nói thêm: "Hân hạnh thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn đến tại trú xứ của thanh niên Subha Todeyyaputta".
3. - Tôn giả, xin vâng.
Thanh niên Bà-la-môn vâng lời thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta đến tại chỗ của Tôn giả Ananda, sau khi đến, nói lên những lời chúc tụng thân hữu xã giao với Tôn giả Ananda rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, thanh niên Bà-la-môn ấy nói với Tôn giả Ananda: "Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Tôn giả Ananda ít bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn. Hân hạnh thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn đến tại trú xá của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta".
4. Khi được nói vậy Tôn giả Ananda nói với thanh niên Bà-la-môn ấy:
- Này thanh niên Bà-la-môn, nay không phải thời, vì hôm nay tôi vừa mới uống thuốc. Ngày mai tôi sẽ đến, vừa hợp thời, hợp nghi.
Rồi thanh niên Bà-la-môn ấy từ chỗ ngồi đứng dậy, đến tại chỗ của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta; khi đến xong, liền thưa với thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta:
- Chúng tôi đã thay mặt Tôn giả thưa với Tôn giả Ananda: "Thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta hỏi thăm Ðại đức Ananda có ít bệnh ít não, khinh an, khí lực an ổn. Hân hạnh thay, nếu Tôn giả Ananda có lòng từ mẫn đến tại trú xá của thanh niên Bà-la-môn, Subha Todeyyaputta". Này Tôn giả, khi được nói vậy Sa-môn Ananda nói với tôi: "Này thanh niên Bà-la-môn, nay không phải thời, vì hôm nay tôi mới vừa uống thuốc. Ngày mai, tôi sẽ đến, vừa hợp thời hợp nghi". Này Tôn giả, sự việc đã như vậy, khiến Tôn giả Ananda đã có cơ hội ngày mai đến.
5. Và Tôn giả Ananda, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi sáng đắp y, đem theo y bát, với vị Tỷ-kheo người xứ Cetiya làm vị Sa-môn tùy hành, đến tại chỗ ở của thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta, sau khi đến, liền ngồi tại chỗ đã soạn sẵn. Rồi thanh niên Subha Todeyyaputta đến trước Tôn giả Ananda, sau khi đến, nói lên những lời chúc tụng thân hữu và xã giao với Tôn giả Ananda, rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, thanh niên Bà-la-môn Subha Todeyyaputta nói với Tôn giả Ananda:
- Tôn giả Ananda đã lâu ngày là thị giả của Tôn giả Gotama, sống gần và ở một bên Ngài. Tôn giả Ananda chắc biết Tôn giả Gotama đã tán thán những pháp nào và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo những pháp ấy. Tôn giả Ananda, những pháp Tôn giả Gotama tán thán là những pháp gì và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo những pháp ấy?
6. - Này thanh niên Bà-la-môn, Thế Tôn tán thán ba pháp uẩn và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo những pháp ấy. Ba pháp ấy là gì? Chính là Thánh giới uẩn, Thánh định uẩn, Thánh tuệ uẩn. Thế Tôn tán thán ba pháp uẩn ấy. Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo những pháp ấy.
- Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh giới uẩn, Tôn giả Gotama tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy?
7. - Này thanh niên Bà-la-môn, ở đây Như Lai sanh ra đời, vị A-la-hán. Chánh Ðẳng Giác... như vậy này thanh niên Bà-la-môn là Tỷ-kheo đầy đủ giới đức. (Xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 40 - 63).
8. - Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh giới uẩn Thế Tôn tán thán và Ngài đã khích lệ khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy. Và còn pháp uẩn khác cao thượng hơn cần phải hành trì?
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda, Thánh giới uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả Ananda, tôi không thấy Thánh giới uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Tôn giả Ananda, và nếu những Sa-môn, Bà-la-môn khác có thấy Thánh uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa mãn với pháp ấy: "Hành trì như vậy là đầy đủ, chứng đạt như vậy là đầy đủ. Ðó là mục đích Sa-môn hạnh của chúng tôi, không có gì cao thượng hơn cần phải hành trì nữa!" Nhưng Tôn giả Ananda còn nói: "Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì".
Tụng phẩm II
1. Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh định uẩn, Tôn giả Gotama tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo y chỉ mọi người theo pháp ấy?
- Này thanh niên Bà-la-môn, thế nào là Tỷ-kheo hộ trì các căn?... Không một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.
(xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 64 - 76).
13. Này thanh niên Bà-la-môn, Tỷ-kheo ly dục, ly ác pháp, chứng và trú thiền thứ nhất một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm với tứ. Tỷ-kheo thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn tràn đầy thân mình với hỷ lạc do ly dục sanh, không một chỗ nào trên toàn thân không có hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Ðó là thiền định của vị ấy.
14. Này thanh niên Bà-la-môn, lại nữa Tỷ-kheo ấy diệt tầm diệt tứ... thấm nhuần.
(xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 77-78)...
Ðó là thiền định của vị ấy.
16. Lại nữa, này thanh niên Bà-la-môn, ly hỷ trú xả... thấm nhuần. (Xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 79-82)... Ðó là thiền định của vị ấy.
19. Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh định uẩn Tôn giả Gotama tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy và còn pháp uẩn khác cao thượng hơn cần phải hành trì.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda! Thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda! Thánh định uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn; Tôn giả Ananda, tôi không thấy Thánh định uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Tôn giả Ananda, và nếu những Sa-môn khác có thấy Thánh định uẩn này tự nơi mình, các vị này cũng đã thỏa mãn với pháp ấy: "Hành trì như vậy là đầy đủ. Ðó là mục đích Sa-môn hạnh của chúng tôi. Không còn gì cao thượng hơn cần phải hành trì nữa". Nhưng Tôn giả Ananda còn nói: "Còn pháp uẩn cao thượng hơn cần phải hành trì".
20. Tôn giả Ananda, thế nào là Thánh tuệ uẩn, Tôn giả Gotama tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy?
- Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm... và bị trói buộc (xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 83-84).
22. Này thanh niên Bà-la-môn, với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm hướng tâm đến chánh trí, chánh kiến, vị ấy biết: "Thân này của ta là sắc pháp, do bốn đại thành, do cha mẹ sanh, do cơm cháo nuôi dưỡng, vô thường, biến hoại, phấn toái, đoạn tuyệt, hoại diệt, trong thân ấy thức ta nương tựa và bị trói buộc". Ðó là trí tuệ của vị ấy.
23. Với tâm định tĩnh... không thiếu một căn nào (xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 85-86). Ðó là trí tuệ của vị ấy.
25. Với tâm định tĩnh... Sau đời sống hiện tại, không có đời sống nào khác nữa (xem kinh Sa-môn quả, đoạn kinh số 87-98).
36. Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Tỷ-kheo dẫn tâm, hướng tâm đưa đến lậu tận trí. Vị ấy tuệ tri như thật: "Ðây là khổ", Tuệ tri như thật: "Ðây là nguyên nhân của khổ", tuệ tri như thật: "Ðây là sự diệt khổ", tuệ tri như thật: "Ðây là con đường đưa đến diệt khổ", tuệ tri như thật: "Ðây là những lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây là nguyên nhân của lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây là sự diệt trừ các lậu hoặc", tuệ tri như thật: "Ðây là con đường đưa đến sự diệt trừ các lậu hoặc", nhờ hiểu biết như vậy, nhận thức như vậy, tâm của vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Ðối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự biết: "Ta đã giải thoát". Vị ấy biết: "Sanh đã diệt, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa". Ðó là trí tuệ của vị ấy.
37. Này thanh niên Bà-la-môn, đó là Thánh tuệ uẩn, Thế Tôn tán thán và Ngài đã khích lệ, khuyến đạo, y chỉ mọi người theo pháp ấy. Không còn pháp nào cao thượng hơn cần phải hành trì.
- Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda, thật hy hữu thay, Tôn giả Ananda! Tôn giả Ananda, Thánh tuệ uẩn này thật viên mãn, không phải không viên mãn. Tôn giả Ananda, tôi không thấy Thánh tuệ uẩn viên mãn này ở những Sa-môn, Bà-la-môn nào ngoài giáo hội này. Không còn pháp nào cao thượng hơn cần phải hành trì. Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda! Thật vi diệu thay, Tôn giả Ananda! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Tôn giả Ananda, con xin quy y Thế Tôn Gotama, quy y Pháp, và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả Ananda nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
ÌI Thảo Luận: TT Giác Đẳng điều hànhThảo luận 2. Phải chăng đối với người tu Phật tâm định và thần thông không là cứu cánh mà chính là tuệ giác? - TT Pháp Tân
Thảo luận 3. Phải chăng thái độ của nhiều Phật tử thường muốn mình tu những gì cao siêu thượng thừa đã tạo nên tình trạng thiếu căn bản trong sự tu học? - TT Pháp Tân
Thảo luận 4. TT Giác Đẳng đúc kêt phần thảo luận
III Trắc Nghiệm
Trắc nghiệm 1. Thí dụ nào dưới đây gần với ý nghĩa của tam học giới định tuệ?
A. Một học sinh quyết không lêu lỏng để tập trung vào việc học, nhờ có tập trung nên trí tuệ minh mẫn /
B. Một thửa đất được dọn sạch cỏ dại, bón phân mầu mở và gieo trồng hạt giống tốt /
C. Một người ăn uống kiêng khem để khỏi bệnh rồi thể dục cho khoẻ mạnh sau đó làm những gì mình muốn /
D. Cả ba thí dụ trên đều có thể dùng được
ĐĐ Nguyên Thông cho đáp án trắc nghiệm 1: D
Trắc nghiệm 2. Thí dụ nào sau đây cho thấy ý nghĩa sự đào tạo của “trường lớp” “bài bản” so với những trường hợp ngoại lệ?
A. Có những thi sĩ với nhiều tuyệt tác nhưng không có bằng đại học văn khoa /
B. Có những doanh gia thành công lớn mặc dù không có bằng cấp về kinh tế /
C. Có những người rất khoẻ mạnh mặc dù không quan tâm nhiều về sức khoẻ /
D. Ba thí dụ trên đều đúng
Trắc nghiệm 2. Thí dụ nào sau đây cho thấy ý nghĩa sự đào tạo của “trường lớp” “bài bản” so với những trường hợp ngoại lệ?
A. Có những thi sĩ với nhiều tuyệt tác nhưng không có bằng đại học văn khoa /
B. Có những doanh gia thành công lớn mặc dù không có bằng cấp về kinh tế /
C. Có những người rất khoẻ mạnh mặc dù không quan tâm nhiều về sức khoẻ /
D. Ba thí dụ trên đều đúng
ĐĐ Nguyên Thông cho đáp án trắc nghiệm 2: D
Trắc nghiệm 3. Nói về cao thấp trong sự tu tập câu nào sau đây hữu lý?
A. Bằng tiểu học không cao hơn bằng trung học, đại học nhưng có giá trị không thể phủ nhận giống như giới học so với định học, tuệ học /
B. Có những trạm xe tuy không phải là điểm đến sau cùng tuy vậy vẫn cần phải đến để rồi tiếp tục lên đường /
C. Hai câu A va B đều hữu lý /
D. Hai câu A và B đều vô lý
ĐĐ Nguyên Thông cho đáp án trắc nghiệm 3:C
Trắc nghiệm 3. Nói về cao thấp trong sự tu tập câu nào sau đây hữu lý?
A. Bằng tiểu học không cao hơn bằng trung học, đại học nhưng có giá trị không thể phủ nhận giống như giới học so với định học, tuệ học /
B. Có những trạm xe tuy không phải là điểm đến sau cùng tuy vậy vẫn cần phải đến để rồi tiếp tục lên đường /
C. Hai câu A va B đều hữu lý /
D. Hai câu A và B đều vô lý
ĐĐ Nguyên Thông cho đáp án trắc nghiệm 3:C
No comments:
Post a Comment