Thắng Pháp Abhidhamma
Giảng sư: TT Giác Đẳng
Giáo trình Thắng Pháp Abhidhamma NGÀY 5/7/2020
Bài 6
Pháp (Dhamma)
Pháp –
dhamma là một khái niệm quan trọng mà tất cả người học Thắng pháp Abhidhamma cần
nắm vững. Có nhiều định nghĩa về thuật ngữ nầy trong Phật học. Năm ý nghĩa
chính thường gặp qua kinh văn của chữ pháp – dhamma là:
a. Pháp là lời dạy của Đức Phật như
trong câu “Phật, Pháp, Tăng”
b. Pháp là giáo nghĩa cần học hiểu để phân
biệt với Luật (vinaya) là những quy định phải tuân giữ như trong câu “pháp và
luật do Như Lai giảng giải”.
c . Pháp là cái gì thuộc về thiện như
trong câu “người tu tập phải phân biệt cái gì là pháp, cái gì là phi pháp”
d. Pháp là bản chất của hiện tượng như
trong câu “phải vượt qua những định kiến cố hữu để thấy được pháp”
e. Pháp là tất cả những gì có trạng
thái, định tượng dù thiện hay ác, hư hay thật như trong câu “nhậm trì tự tánh
thị chư pháp”
Trong Thắng
Pháp Abhidhamma thuật ngữ pháp – dhamma cần được hiểu là tất cả những gì thuộc
về thực thể dù là quy ước hay thực tính chứ không phải là bản thể (things in
themselves as opposed to mere
appearances).
Một điều rất
quan trọng khi nói về pháp – dhamma trong Thắng Pháp Abhidhamma là không nên hiểu
theo cách nhận thức khoa học tự nhiên của Tây Phương mà là một kết hợp nhuần
nhuyễn cả ba phương diện triết lý (sự thật), tâm lý (phương cách nhận thức) và
đạo lý (có mục đich hướng thiện, hướng thượng) như giáo lý tứ đế. Về mặt nầy
không có sự khác biệt gì giữa Kinh Tạng và Thắng Pháp Tạng.
Trong Phật học các từ vựng cần được định nghĩa tuỳ theo ngữ
cảnh. Thí dụ trong chữ pháp thì cảnh pháp (sắc, thinh, khí, vị, xúc, pháp) nên hiểu là cả
những cảnh ngoài năm đối tượng trực tiếp của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Học Phật
không thể chỉ dựa trên khả năng ngôn ngữ mà còn phải am hiểu nghĩa lý.
Pháp sư Giác Chánh có một giai thoại khi có người hỏi: “pháp
là chi” thì Ngài trả lời “chi cũng là pháp”. Đó là khái niệm rộng nhất khi định
nghĩa về pháp.
Pháp trong ý niệm tổng
thể có nghĩa là những gì có trạng thái riêng hay tự tánh dù thi thiết hay bản
thể, thiện hay ác..
Ngay trong Thắng Pháp Abhidhamma, thuật ngữ pháp được dùng với
rất nhiều nghĩa tuỳ theo mỗi trường hợp.
Cho dù Thắng Pháp Abhidhamma giải nhiều về “thế giới đại tự
nhiên” nhưng không nằm ngoài mục đích giác ngộ giải thoát như trong Kinh Tạng.
Biểu đồ chư pháp là học cụ được dùng cho trọn giáo trình:
Bài học trước là: Bố cục của giáo
trình Thắng Pháp.
Bài học tiếp theo sẽ là: Chân đế và
tục đế
II Thảo Luận: TT Giác Đẳng điều hànhThảo luận 1. Có gì khác biệt trong cách định nghĩa chữ pháp - dhamma giữa Kinh Tạng và Thắng Pháp Tạng? - TT Tuệ Siêu
Thảo luận 2. Cũng hiểu về pháp nhưng hiểu qua trí văn, trí tư và trí tu có giống nhau chăng? - TT Tuệ Siêu
Thảo luận 3. Pháp được gọi là siêu lý (theo Ngài Tịnh Sự) có phải là pháp được giảng riêng trong Abhidhamma? - TT Tuệ Siêu
Thảo luận 5. Phải chăng cách nhận thức về pháp theo Abhidhamma giống như cách quan sát của khoa tự nhiên hơn là tôn giáo hay đạo học? - TT Tuệ Quyền
III Trắc Nghiệm
No comments:
Post a Comment